Bin Yıllık Mardin Mirası Yeniden Hayat Buluyor: Buharî Kumaşı Derik’te Yaşatılıyor

Mardin’in Derik ilçesinde yürütülen çalışmalarla, kentin en eski dokuma geleneklerinden biri olan buharî kumaşı yeniden gün yüzüne çıkarılıyor. Derik Halk Eğitim Merkezi’ne bağlı dokuma atölyesinde, yüzyıllardır Mardin’e özgü olan bu özel kumaş, geleneksel yöntemlerle ilmek ilmek dokunarak gelecek kuşaklara aktarılıyor. Tarihsel kaynaklarda Mardin’de üretildiği ve ticaretinin yapıldığı belirtilen buharî kumaşı, Selçuklu ve İlhanlı dönemlerine ait kayıtlarda da yer alıyor. Bu veriler, kumaşın yaklaşık 11. yüzyıldan bu yana bölge ekonomisi ve kültürü içinde önemli bir yere sahip olduğunu ortaya koyuyor. Derik Halk Eğitim Merkezi halı ve dokuma atölyesinde görev alan kadınlar, buharî kumaşından gömlek, çanta, şal ve çeşitli aksesuarlar üreterek kaybolmaya yüz tutmuş bir değeri günümüz ihtiyaçlarıyla buluşturuyor. Derik Halk Eğitim Müdürü Mustafa Çekmez, yürütülen çalışmaların kültürel miras açısından büyük önem taşıdığını belirterek, Mardin’in zengin dokuma geleneğini yaşatmayı hedeflediklerini ifade etti. Buharî kumaşının yazın serin, kışın sıcak tutan yapısıyla doğal ve sağlıklı bir tekstil ürünü olduğunu vurgulayan Çekmez, el emeğine dayalı üretimin zahmetli ancak son derece kıymetli olduğunu dile getirdi. Atölyede usta öğretici olarak görev yapan Sultan Eşin ise buharî kumaşının Mardin’e özgü çok eski bir dokuma türü olduğunu belirterek, kursiyerlerin geleneksel tekniklerle üretim yaptığını ve bu kültürün yaşatılması için çalışmaların sürdürüleceğini söyledi. Öte yandan Mardin Olgunlaşma Enstitüsü, Türkiye Dokuma Atlası Projesi kapsamında Derik’te yürütülen çalışmaları yerinde inceleyerek, ustaların bilgi ve üretim tekniklerini kayıt altına aldı. Yapılan saha çalışmalarıyla somut olmayan kültürel mirasın korunması ve geleneksel dokuma bilgisinin kalıcı hale getirilmesi amaçlanıyor. Yetkililer, buharî kumaşı gibi yerel dokuma kültürlerinin desteklenmesiyle hem kültürel hafızanın güçlendirileceğini hem de kadın emeğine dayalı üretimin teşvik edileceğini vurguluyor.