Aziz Sancar’dan Beyin Kanserinde Umut Veren Sonuç: Farelerde Tümör 23 Günde Kayboldu

Tek Başlarına Değil, Birlikte Çok Daha Güçlü Araştırmanın temelinde iki farklı maddenin birlikte kullanılması var. Temozolomid halihazırda glioblastoma tedavisinde kullanılan kemoterapi ilaçlarından biri. EdU ise rutin kanser tedavisinde kullanılan onaylı bir ilaç değil; araştırmalarda kullanılan ve DNA’ya dahil olabilen deneysel bir molekül. Araştırmacılar, iki maddenin kanser hücrelerinin farklı DNA onarım yollarını aynı anda zorlamasının tümör üzerindeki etkiyi artırabileceği fikrinden hareket etti. UNC araştırmasına göre U87 tümör modeli taşıyan farelerde yalnızca EdU verilen hayvanlar yaklaşık 45 gün, yalnızca TMZ verilenler yaklaşık 53 gün yaşarken, iki maddenin birlikte kullanıldığı grupta tümör sinyali 23. günde kayboldu ve hayvanların tamamı 250 günü aşan araştırma süresinin sonuna ulaştı. Başka Bir Tümör Modelinde 170 Gün Boyunca Tümör Görülmedi Araştırmanın sonucu yalnızca tek bir deney grubuyla sınırlı kalmadı. GBM8 adı verilen farklı glioblastoma modelinde de TMZ ve EdU kombinasyonu uygulanan farelerin tamamı 170 günlük takip sonunda hayattaydı ve tespit edilebilir tümör bulunmuyordu. Çalışmada ayrıca hastalardan ameliyat sırasında alınmış canlı glioblastoma dokuları da laboratuvar ortamında incelendi. Dört hastaya ait tümör örneğinin birinde iki maddenin birlikte kullanımı güçlü bir sinerjik etki gösterirken, diğer üç örnekte de birleşik tedavinin ek etki oluşturduğu görüldü. Bu farklılık, aynı tedavinin her hastada aynı sonucu vermeyebileceğini de ortaya koydu. Araştırma PNAS’te Yayımlandı Sancar ve ekibinin çalışması, bilim dünyasının önemli yayınlarından Proceedings of the National Academy of Sciences — PNAS dergisinde yayımlandı. Çalışmanın yazarları arasında Hümeyra Kaanoğlu, Yasemin K. Akyel, Adebimpe Adefolaju, Alain Valdivia, Dominique Higgins, Shawn D. Hingtgen, Andrew B. Satterlee ve Aziz Sancar’ın da bulunduğu North Carolina Üniversitesi araştırmacıları yer alıyor. Araştırmacılar kombinasyonun glioblastoma hücrelerinde, farklı fare modellerinde ve hastalardan alınan tümör dokularında etkisini karşılaştırdı. Sancar’dan En Önemli Uyarı: “İnsanlarda Çalışır mı Bilmiyoruz” Araştırmanın sonuçları dikkat çekici olsa da Aziz Sancar’ın yaptığı son açıklama, çalışmanın bulunduğu aşamayı net biçimde ortaya koyuyor. Sancar, 22 Ekim’de Dicle Üniversitesi’nde yaptığı sunumda farelerde önemli ilerleme sağlandığını, ancak yöntemin insanlarda etkili olup olmayacağının henüz bilinmediğini söyledi. Daha ileri çalışmalar yapılması gerektiğini belirten Sancar, yöntemin daha büyük hayvan modellerinde denenmesi ve ayrıntılı güvenlik analizlerinin tamamlanması gerektiğini vurguladı. Bu nedenle mevcut sonuçlar “beyin kanserinin tedavisi bulundu” anlamına gelmiyor. Henüz insanlarda yapılmış bir klinik deney ve insanlarda kanıtlanmış bir tedavi başarısı bulunmuyor. Sancar: “O Seviyeye Ulaşmış Değiliz” Dicle Üniversitesi’ndeki konuşmasında hastalardan ve yakınlarından kendisine çok sayıda yardım talebi geldiğini de anlatan Sancar, mevcut araştırmanın henüz doğrudan hastalara uygulanabilecek aşamada olmadığını özellikle vurguladı. Araştırmacılar şimdi TMZ-EdU kombinasyonunu insan çalışmalarına taşıyabilecek güvenlik ve etkinlik verilerini oluşturmayı hedefliyor. UNC ekibinin uzun vadeli amacı ise klinik deneylere ve ardından gerekli düzenleyici onay süreçlerine ilerlemek. Neden Bu Kadar Önemli? Glioblastoma, hızlı büyüyen ve tedaviden sonra yeniden ortaya çıkma eğilimi yüksek olan en agresif beyin tümörlerinden biri. UNC School of Medicine verilerine göre tanıdan sonra beş yıldan uzun yaşayabilen hastaların oranı yaklaşık yüzde 7düzeyinde. Mevcut cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi seçeneklerine rağmen hastalığın kontrol altına alınması oldukça güç. Bu nedenle Sancar ve ekibinin elde ettiği sonuç bilim dünyası açısından önemli bir preklinik başarı olarak değerlendiriliyor. Ancak araştırmanın bundan sonraki en kritik sorusu artık farelerde değil insanlarda yanıtlanacak: TMZ ve EdU kombinasyonu, deneysel modellerde gösterdiği etkiyi güvenli biçimde insanlarda da gösterebilecek mi?